Θ. Σαρλάνης, Ρευματολόγος

   Το καλοκαίρι έφτασε, και μαζί του τα θαλάσσια μπάνια. Συνώνυμα του παιχνιδιού, της ξεγνοιασιάς και της διασκέδασης, ιδίως για τα παιδιά. Οι μεγαλύτεροι τα λένε << θαλάσσια λουτρά >> και αυτό παραπέμπει και σ’ άλλες  ιδιότητες του  νερού , τις  θεραπευτικές.
Η υδροθεραπεία (= θεραπεία με το νερό) είναι από τις αρχαιότερες  μεθόδους επανάκτησης της ευεξίας  και της υγείας. Είναι γνωστό ότι η ζωή προέρχεται από το νερό, και το ανθρώπινο σώμα αποτελείται κατά 70% απ’ αυτό. Δεν είναι λοιπόν παράξενο ότι ο άνθρωπος  στράφηκε προς αυτό για ίαση.    Η υδροθεραπεία αναπτύχθηκε σε όλους τους πολιτισμούς -  αλλού ήταν προνόμιο των ανώτερων τάξεων  και αλλού προσβάσιμη και στις λαϊκές τάξεις. Οι αρχαίοι έλληνες ,οι ρωμαίοι, οι Ίνκας ,οι κινέζοι ,οι Οθωμανοί γνώριζαν και χρησιμοποιούσαν την υδροθεραπεία. Αρχικά την εξασκούσαν οι ιερείς, ενώ αργότερα πέρασε  στα χέρια γιατρών και θεραπευτών. Στη διάρκεια του Μεσαίωνα  η λουτροθεραπεία στη Ευρώπη παρήκμασε. Με την Αναγέννηση όμως επανήλθε στο προσκήνιο και έφτασε στην ακμή της στον 20 αιώνα.
Ειδικά σε χώρες όπως η Αυστρία, η Γερμανία, η Τσεχοσλοβακία ιδρύθηκαν ολόκληρες λουτροπόλεις και έγινε προσπάθεια η  υδροθεραπεία να  ερμηνευθεί επιστημονικά  και να εφαρμοστεί μεθοδικά  για τη θεραπεία πολλών παθήσεων . Στη Γαλλία από τη δεκαετία του ’70 αναπτύχθηκε και ο ιδιαίτερος κλάδος της Θαλασσοθεραπείας . Δόθηκε έμφαση στις ξεχωριστές  ιδιότητες  του θαλασσινού νερού ,των φυκιών, και της λάσπης - ιδιότητες που  οφείλονται  στο αλάτι ,το ιώδιο και σε πλήθος άλλων μεταλλικών αλάτων. Πέραν των κλασικών θεραπειών  εφαρμόζεται  στην αισθητική, και για εξισορρόπηση, τόνωση και ευεξία σώματος και πνεύματος που ταλαιπωρούνται από το σύγχρονο στρεσσογόνο τρόπο ζωής.
Στη χώρα μας μετά από μια περίοδο παρακμής ξαναζωντανεύουν οι παλιές λουτροπόλεις και τμήματα spa δημιουργούνται σε ξενοδοχεία, φυσικοθεραπευτήρια, γυμναστήρια και κέντρα αισθητικής.
Η υδροθεραπεία χωρίζεται στην ποσιμοθεραπεία και στη λουτροθεραπεία.
Στην ποσιμοθεραπεία πίνει κάποιος νερό  που περιέχει μεταλλικά ή άλλα στοιχεία (σίδηρο, χλωριούχο νάτριο, διοξείδιο του άνθρακα  κ.α.). Στη λουτροθεραπεία ,νερό λάσπη ή ατμός, μόνα τους ή εμπλουτισμένα  με μεταλλικά άλατα (θείο, χαλκό, ασβέστιο κ.α.), εφαρμόζονται στο δέρμα με πολλούς τρόπους . Σε πισίνες , μπανιέρες, συσκευές ντους, υδρομασάζ κ.α.    
Στη λουτροθεραπεία περισσότερο μελετημένες είναι οι θερμικές ( χλιαρό ,θερμό, καυτό, κρύο) και οι μηχανικές  ιδιότητες του νερού ( άνωση, υδροστατική πίεση, υδρομάλαξη). Οι επιδράσεις των χημικών  στοιχείων είναι πιο δύσκολο να ερμηνευτούν . Διακρίνονται στις τοπικές (αγγειοδιαστολή, απολέπιση και ανανέωση του δέρματος κ.α.) και στις συστηματικές μέσω του νευρικού, ενδοκρινικού και κυκλοφορικού συστήματος.  Με τη λουτροθεραπεία το σώμα θερμαίνεται, αιματώνεται, χαλαρώνει- οπότε το οίδημα και η φλεγμονή υποχωρούν. Επίσης χάνει βάρος κατά 80% και οι κινήσεις γίνονται εύκολα και ανώδυνα. Έτσι έχουμε ιδανικές συνθήκες αποκατάστασης στις ρευματοπάθειες. Πρέπει όμως πάντα να γίνεται με τη σύμφωνη γνώμη του γιατρού, προκειμένου να μην υπάρξουν δυσάρεστες επιπτώσεις και να έχουμε  το μέγιστο όφελος.
Οι πιο γνωστές εφαρμογές της λουτροθεραπείας είναι στις παθήσεις του μυοσκελετικού (αρθρίτιδες, ρευματοπάθειες, ορθοπεδικές και νευρολογικές παθήσεις). Αλλά  δρουν και  στο βρογχικό άσθμα, σε παθήσεις του πεπτικού και των νεφρών,σε γυναικολογικές και δερματικές νόσους.
Η ποσιμοθεραπεία σήμερα  ελάχιστα  χρησιμοποιείται λόγω της ύπαρξης τυποποιημένων φαρμακευτικών σκευασμάτων. Παρ’ όλα αυτά, το μεταλλικό νερό αποτελεί καθημερινή πηγή πολύτιμων για την υγεία ιχνοστοιχείων και μεταλλικών αλάτων.

θοδωρής Σαρλάνης

Ιατρός - Ρευματολόγος